Kasteel van Gaasbeek

Inleiding
Het kasteeldomein van Gaasbeek is de laatste restant van de oude heerlijkheid Gaasbeek, die in 1236 werd gesticht door de hertog van Brabant. De bekendste eigenaar is zonder twijfel Lamoraal, graaf van Egmond, die het kasteel kocht in 1565, drie jaar voor zijn dramatische terechtstelling. Renaat van Renesse, graaf van Warfusée, dankte zijn bekendheid aan een samenzwering tegen het Spaanse gezag. Op het einde van de 17e eeuw kwam de heerlijkheid in handen van Louis Alexander Scockaert, graaf van Tirimont. Door huwelijksbanden met de familie Arconati Visconti kwam het patrimonium daarop in handen van dit Milanees geslacht. De laatste markiezin Arconati Visconti was een Française, geboren Marie Peyrat. Ze stierf in 1923.

Het gebouw
Een eerste versterkte burcht werd in het midden van de 13e eeuw opgetrokken om Brabant te beschermen tegen invallen uit Vlaanderen en Henegouwen. Dit slot werd echter verwoest in 1388. De heropbouw, waarvan een aantal buitenmuren nog te zien is, duurde twee eeuwen. Tijdens het eerste kwart van de 17e eeuw liet Renaat van Renesse een Franse tuin, een barokpaviljoen en een kapel optrekken in het domein. In 1695 werd een kasteelvleugel in puin geschoten door de troepen van Lodewijk XIV. Van 1887 tot 1897 werd het slot grondig gerestaureerd in neostijl en werd het huidige uitzicht bepaald. Hiervoor deed markiezin Arconati Visconti een beroep op architect Charle Albert. Ook het interieur werd volledig heringericht.
In 2004 werd een nieuwe museumvleugel geopend waarin de badkamer, slaapkamer en chambre rouge van de markiezin te bewonderen zijn.

De collectie
Het museum ontstond door toedoen van de laatste adellijke bewoonster. Vermits zij geen nazaten had, schonk zij het domein met kasteel en inboedel in 1921 aan de Belgische staat. In 1924 werd het kasteel als museum voor het publiek opengesteld. Sinds 1980 is het eigendom van de Vlaamse Gemeenschap.
De collectie bestaat uit de historische inboedel zoals die overgedragen werd door de schenkster. De kern gaat terug tot de familie Scockaert de Tirimont en bleef door vererving in de familie bewaard. Het leeuwendeel van de verzameling is echter aangekocht door markiezin Arconati Visconti die van het slot een museum van de renaissance wou maken. De stukken die zij verwierf, situeren zich dan ook grotendeels in de vijftiende en zestiende eeuw.